Το μυστήριο θα τελεστεί στις 06 Μαϊου 2024 και ώρα 13:00, στον στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά.
Ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Μηνά, είναι ένας από τους πιο μεγαλοπρεπείς και επιβλητικούς ναούς της Ελλάδας. Ο Άγιος Μηνάς είναι πολιούχος του Ηρακλείου, προστάτης των Καστρινών1. Στις 11 Νοεμβρίου κάθε έτους, ημέρα εορτής του Αγίου Μηνά, τελείται Αρχιερατικό Συλλείτουργο και μεγάλη πανήγυρις. Είναι κτισμένος δίπλα στον Μικρό Ναό του Αγίου Μηνά και της Υπαπαντής2. Ο θεμέλιος λίθος του Ιερού Ναού τέθηκε στις 25 Μαρτίου του 1862 από τον αρχιερέα Διονύσιο Χαριτωνιάδη, μετέπειτα Οικουμενικό Πατριάρχη. Τα σχέδια του ναού έγιναν από τον Ηπειρώτη αρχιτέκτονα Αθανάσιο Μούση.
Η έκρηξη της Κρητικής επανάστασης το 1866 οδήγησε στην άμεση διακοπή των εργασιών, που συνεχίστηκαν το 1883 και ολοκληρώθηκαν το 1895. Για το κτίσιμο του Ναού πολλοί Ηρακλειώτες προσέφεραν χρηματικά ποσά, ενώ όσοι αδυνατούσαν, προσέφεραν προσωπική εργασία. Η δαπάνη ανέγερσης ανήλθε στις 30 χιλιάδες λίρες χωρίς την προσωπική εργασία των χριστιανών.
Τα εγκαίνια έγιναν με κάθε μεγαλοπρέπεια στις 16 Απριλίου 1895, Κυριακή των Μυροφόρων, από τον Μητροπολίτη Κρήτης Τιμόθεο Καστρινογιαννάκη3.
Ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο, που εδράζεται σε υψηλό τύμπανο, ενώ εσωτερικά συνδυάζει και στοιχεία τρίκλιτης βασιλικής. Έχει υπερώα και δύο κωδωνοστάσια ύψους 33μ, ένα στη βορειοανατολική και ένα στη νοτιοανατολική γωνία. Το τέμπλο και ο επισκοπικός θρόνος, τα οποία είναι κατασκευασμένα με λευκό και πράσινο τηνιακό μάρμαρο, σχεδίασε στις αρχές του 20ου αιώνα ο Αναστάσιος Ορλάνδος και φιλοτέχνησε ο Φ. Σκαρής. Η αγιογράφηση του ναού έγινε από τον αγιογράφο Στέλιο Καρτάκη το έτος 1960.
Στη βόρεια πλευρά του ναού θα δείτε μια βόμβα που έπεσε δίπλα στην εκκλησία κατά τον βομβαρδισμό του Ηρακλείου από τους Γερμανούς το 1941. Η βόμβα δεν έσκασε, γεγονός που αποδόθηκε σε θαύμα.
1 Ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει για τον Άγιο Μηνά: «Στα παλιά εκείνα ηρωικά χρόνια, το Μεγάλο Κάστρο δεν ήταν ένα μπουλούκι σπίτια, μαγαζιά και στενοσόκακα, στριμωγμένα σ’ ένα ακρογιάλι της Κρήτης, μπροστά από ένα ακατάπαυτα αγριεμένο πέλαγο· κι οι ψυχές που το κατοικούσαν δεν ήταν ακέφαλο ή πολυκέφαλο ρέμπελο τσούρμο από άντρες και γυναικόπαιδα που σπατάλευαν όλο τους τον αγώνα στις καθημερινές έγνοιες του ψωμιού, του παιδιού, της γυναίκας. Άγραφτη, αυστηρή τάξη τους κυβερνούσε· κανένας δε σήκωνε αντάρτικο κεφάλι στο σκληρό από πάνω του νόμο· κάποιος απάνω από το κεφάλι του έδινε προσταγές. Αλάκερη η πολιτεία ήταν ένα φρούριο, η κάθε ψυχή ήταν κι αυτή ένα φρούριο αιώνια πολιορκούμενο κι είχε καπετάνιο έναν άγιο, τον Άγιο Μηνά, τον προστάτη του Μεγάλου Κάστρου.»
(Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, Εκδόσεις Καζαντζάκη, Αθήνα 2003, σελ.81)
2 Ο μικρός ναός του Αγίου Μηνά είναι εκκλησία παλαιότερη και καταστόλιστη με έξοχες αγιογραφίες στους τοίχους αλλά και εικόνες μεγάλων αγιογράφων. Συνδέεται με μια από τις πλέον φρικιαστικές στιγμές της ιστορίας του τόπου. Τον Ιούνιο του 1821 οι Τούρκοι έσφαξαν τον Μητροπολίτη Γεράσιμο Παρδάλη, επισκόπους, ηγούμενους, κληρικούς και απλούς πολίτες που βρέθηκαν μέσα στον Ναό και στον περίβολό του.
Αξίζει να αναφερθεί και το θαύμα του 1826 που συνδέεται άμεσα με τον Άγιο Μηνά και την εκκλησία του. Εκείνο το Πάσχα και ενώ εκκλησιάζονταν οι χριστιανοί μέσα στο Ναό, οι Τούρκοι αποφάσισαν να τους επιτεθούν και να τους σφάξουν. Τη στιγμή, όμως, που ήταν έτοιμοι για την αποτρόπαια αυτή πράξη τους, εμφανίστηκε μπροστά τους ένας αξιωματικός καβαλάρης με γυμνό σπαθί που τους απέτρεψε και τους κατεδίωξε από το ναό. Αυτοί, πάλι, νομίζοντας ότι πρόκειται για το πρωτοπαλίκαρό τους Αγιάν Αγά έφυγαν φοβισμένοι. Οι χριστιανοί πίστεψαν ότι πρόκειται για θαύμα και ότι ο καβαλάρης ήταν ο ίδιος ο Άγιος Μηνάς που προστάτεψε τους κατοίκους και την πόλη τους.
3 Το γλυπτό του βρίσκεται στον αύλειο χώρο του Αγίου Μηνά.
Για να βρεθείτε στην εκκλησία ακολουθήστε τον χάρτη: